در سال 1272 هجري قمري (1230 ه . ش) وزارت علوم تاسيس گرديد.

وزارت علوم ابتدا به وزارت علوم و معارف تغيير نام يافته سپس در سال 1328 هجري قمري (1266 ه . ش) به وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه تغيير نام يافت اين وزارتخانه وظايف آموزش و پرورش، فرهنگ و هنر، علوم و آموزش عالي و سازمان اوقاف را برعهده داشت.

در سال 1300 ه .ش شوراي عالي معارف به منظور توسعه دوائر علوم و اشاعه معارف و فنون و رفع نقايص تحصيلات علمي و فني تشکيل گرديد.

در سال 1317 ه .ش به موجب مصوبه فرهنگستان ايران کلمه فرهنگ جايگزين کلمه معارف شد و وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه به وزارت فرهنگ تغيير نام داد.

در 24 آبان سال 1328 ه . ش اداره هنرهاي زيبا بنا به مصوبه شورايعالي نگارش و هنرهاي زيبا تشکيل گرديد.

در تاريخ 2/11/1329 هجري شمسي اداره هنرهاي زيبا به اداره کل هنرهاي زيباي کشور تغيير مييابد. در وزارت فرهنگ تشکيل شد.

سپس بموجب مصوبه شورايعالي فرهنگ شوراي عالي هنرهاي زيبا تشکيل گرديد.

در سال 1340 ه . ش هنرهاي زيباي کشور براي پيشرفت هنر و ترويج آثار هنري و تشويق هنرمندان و احياء هنرهاي ملي تحت نظر نخست وزير قرار گرفت.

در تاريخ آذرماه 1343 ه . ش وزارت فرهنگ و هنر تشکيل شد و به استناد آن قانون هنرهاي زيباي کشور، اداره کل باستانشناسي، کتابخانه ملي، دايره رايزنيهاي فرهنگي و اداره تاليف و ترجمه از وزارت فرهنگ منتزع و به وزارت فرهنگ و هنر منتقل شد.

در سال 1344 ه . ش تاسيس کتابخانه عمومي در تمام شهرها بر اساس قانون به عهده وزارت فرهنگ و هنر گذاشته شد.

در تيرماه سال 1346 ه . ش شورايعالي فرهنگ و هنر تاسيس شد.

در تاريخ 17/12/1357 بموجب مصوبه شوراي انقلاب اسلامي وزارت فرهنگ و آموزش عالي از ادغام دو وزارتخانه «فرهنگ و هنر» و «علوم و آموزش عالي» تشکيل شد.

در سال 1359 واحدهاي زير از وزارت فرهنگ و آموزش عالي منتزع و در وزارت ارشاد اسلامي ادغام گرديد.

موزه هنرهاي معاصر

موزه آزادي

مجموعه باغ فردوس

اداره کل فعاليتهاي هنري

فرهنگسراي نوبها(به استثناء موزه سفالينه و آبگينه)

اداره تاليف و ترجمه

اداره کل توليد فيلم و عکس و اسلايد

اداره کل همکاريهاي سمعي و بصري

اداره کل نظارت و نمايش فيلم

اداره کل تحقيقات و روابط سينمايي

دفتر ايراني جوانان دوستدار موسيقي(ژونس موزيکال)

ارکستر سمفونيک تهران

تئاتر شهر وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالي

تالار رودکي وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالي

تالار سنگلج وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالي

در 11/4/1322 هجري شمسي اداره کل انتشارات و تبليغات براي انجام امور تبليغات در داخل و خارج از کشور تشکيل گرديد که وظايف آن توسط راديو، نشريات، تئاتر و فيلم و موسيقي انجام ميشد.

در مورخ 27/12/1342 وزارت اطلاعات به منظور شناساندن تمدن و فرهنگ کشور و هدايت افکار عمومي و تمرکز کليه امور و وسايل تبليغاتي و انتشاراتي و بر اساس مصوبه مجلس شوراي ملي اداره کل مذکور (اداره کل انتشارات و تبليغات) به وزارت اطلاعات تغيير نام مييابد. کليه وظايف و اختيارات اداره کل انتشارات و راديو به اين وزارت منتقل گرديد.

در سال 1344 ه .ش سازمان جلب سياحان تحت نظر مستقيم نخست وزير تشکيل ميشود.

در تيرماه 1346 ه.ش سازمان تلويزيون ملي ايران وابسته به وزارت اطلاعات تشکيل شد.

در سال 23/3/1350 سازمان راديو تلويزيون ملي ايران وابسته به وزارت اطلاعات تشکيل گرديد و سازمان تلويزيون ملي ايران منحل ميشود.

در سال 1353 سازمان جلب سياحان به وزارت اطلاعات وابسته شد و وزارت اطلاعات و جهانگردي تشکيل ميشود.

سازمانهاي وابسته به وزارت اطلاعات و جهانگردي عبارت بودند از:

الف) سازمان راديو تلويزيون ملي ايران

ب) شرکت سهامي چاپخانه وزارت اطلاعات و جهانگردي

ج) سازمان خبرگزاري پارس

د) مدرسه عالي خدمات جهانگردي و اطلاعات

ه) شرکت سهامي گشتها

و) شرکت سهامي تاسيسات جهانگردي

ز) شرکت سهامي مرکز خانههاي ايران

ح)سازمان مراکز جهانگردي براي ورزشهاي زمستاني

در سال 1358 بموجب اصل 175 قانون اساسي سازمان راديو تلويزيون ملي ايران زير نظر مشترک قواي سه گانه قرار گرفت.

در تاريخ 21/1/1358 بموجب مصوبه شوراي انقلاب اسلامي شرکت سهامي گشتها، شرکت سهامي تاسيسات جهانگردي، شرکت سهامي مرکز خانههاي ايران و سازمان مراکز جهانگردي براي ورزشهاي زمستاني در يکديگر ادغام و سازمان مراکز ايرانگردي و جهانگردي وابسته به وزارت اطلاعات و تبليغات (جهانگردي) تشکيل شد.

در 7/3/1358 وزارت اطلاعات و جهانگردي به وزارت ارشاد ملي تغيير نام يافت.

در 6/8/1358 مدرسه عالي خدمات جهانگردي به وزارت فرهنگ و آموزش عالي منتقل گرديد.

در 15/10/1358 امور حج و زيارت از سازمان اوقاف وابسته به نخست وزيري منتزع و وابسته به وزارت ارشاد اسلامي تحت نام سازمان حج و زيارت گرديد.

در سال 1359 وزارت ارشاد ملي به وزارت ارشاد اسلامي تغيير نام يافت (تصويب آقاي دوزدوزاني بعنوان وزير ارشاد اسلامي)

در سال 1363 سازمان اوقاف از نخست وزيري منتزع و با سازمان حج و زيارت ادغام و سازمان حج و اوقاف و امور خيريه وابسته به وزارت ارشاد اسلامي تشکيل گرديد.

در سال 1364 اداره حفظ ميراث فرهنگي شهرستانها، اداره کل موزهها، اداره کل کاخها، اداره کل بناهاي تاريخي از وزارت ارشاد اسلامي منتزع و به سازمان ميراث فرهنگي وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالي منتقل شد.

در 12/12/1365 با تصويب قانون و وظايف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تشکيل شد.

سازمانهاي وابسته به اين وزارتخانه عبارتند از:

سازمان خبرگزاري جمهوري اسلامي

سازمان حج و اوقاف و امور خيريه

سازمان مراکز ايرانگردي و جهانگردي

سازمان چاپخانه و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

مرکز مدارک فرهنگي انقلاب اسلامي

در مورخ 15/8/1370 بموجب مصوبه شورايعالي اداري سازمان حج و اوقاف و امور خيريه به دو سازمان «حج و زيارت» و «اوقاف و امور خيريه» تفکيک گرديد.

در مورخ 30/4/1374 به موجب مصوبه شورايعالي اداري معاونت امور بين الملل وزارت ارشاد اسلامي منحل و وظايف آن به سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي واگذار گرديد.

در مورخ 29/3/1378 به موجب مصوبه شورايعالي اداري وظايف معاونت سياحتي و زيارتي به سازمان ايرانگردي و جهانگردي الحاق گرديد.

در مورخ سال 29/8/1378 به موجب مصوبه شورايعالي اداري سازمان مدارک فرهنگي انقلاب اسلامي در کتابخانه ملي ايران ادغام گرديد.

در مورخ 17/3/1379 براساس بازنگري در ساختار حوزه مرکزي و به موجب موافقت سازمان امور اداري و استخدامي کشور معاونت طرح و برنامهريزي و تحول اداري در وزارت ايجاد گرديد.

در سال 1383 نمودار نهايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در غالب شش معاونت شامل چهار معاونت تخصصي و دو معاونت پشتيباني به تاييد سازمان مديريت و برنامهريزي کشور رسيد و براي اجرا ابلاغ گرديد.

تشکيلات تفصيلي مربوطه کماکان در دست تهيه ميباشد.