خبر | گزارش | گزارش تصویری | مقالات بریده جراید | گفتگو | پیام سردبیر | تماس با سردبیر

 

دبير خانه شوراي فرهنگ عمومي

زیر حوزه های ستادی  به ترتیب زیر می باشند :
دبير شوراي فرهنگ عمومي کشور
مدير کل دبيرخانه شوراي فرهنگ عمومي کشور

مروري كوتاه بر روند فعاليت هاي شوراي فرهنگ عمومي

مقدمه:    

     پس از پيروزي شكوهمند انقلاب اسلامي و ضرورت انقلاب فرهنگي، براساس فرمان حضرت امام خميني (ره) در سال 1363، شوراي عالي انقلاب فرهنگي شكل گرفت. اين شورا وظيفه خطير ساماندهي به وضعيت دانشگاه‌ها را به عهده داشت. پس از آن موضوع رسيدگي به وضعيت فرهنگي جامعه در آن شورا مطرح و بر اساس نظر حضرت آيت‌الله خامنه‌اي رياست وقت شوراي عالي انقلاب فرهنگي، مبني بر توجه به فرهنگ عمومي مردم، پيشنهاد تشكيل شوراي فرهنگ عمومي مطرح شد و سرانجام در سال 1364، به منظور تعيين اهداف، سياست‌گذاري و هدايت فرهنگ عمومي كشور، شوراي فرهنگ عمومي با وظايف مشخص شكل گرفت و به صورت رسمي از سال 1365 آغاز به كار كرد. گزارش پيش رو چكيده فعاليت­هاي شوراي فرهنگ عمومي كشور و استان­ها در طي هفت دوره است كه در چهار بخش ارايه شده است.

 

الف) گزارش كوتاهي از روند شكل‌گيري و دوره­هاي شوراي فرهنگ عمومي

    از سال 1364 تاكنون، آيين‌نامه شوراي فرهنگ عمومي بنا به ضرورت در سه نوبت در تاريخ 14/8/64، 21/10/72 و 20/3/76 توسط شوراي عالي انقلاب فرهنگي اصلاح و بازنگري شده است كه اهم وظايف آن به شرح ذيل مي­باشد:

1.                  بررسي كارشناسي درباره تجزيه و تحليل شرايط و جريانات فرهنگي جهان و تبيين تأثير كانون‌ها و ابزارهاي مهم در اين زمينه و اتخاذ تدابير مناسب و ارايئه گزارش تحليلي جامع به شوراي عالي

2.                  بررسي و تحليل شرايط و جريانات فرهنگي كشور و سنجش نظام ارزشي جامعه به منظور تعيين نقاط قوت و ضعف فرهنگي و ارايه راه‌حل‌هاي مناسب

3.                  برنامه‌ريزي و هدايت فرهنگ عمومي به منظور تحقق اهداف و اجراي سياست‌هاي فرهنگي كشور مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي

4.                  تهيه  و تدوين طرح‌هايي براي هماهنگ‌كردن كوشش‌هاي فرهنگي و هنري وتبليغي در سازمان‌ها و مراكز رسمي فرهنگي و هنري در جهت اعتلاي فرهنگ و هنر و بهبود كيفيت آنها و پيشنهاد طرح‌ها به شوراي عالي انقلاب فرهنگي و نيز تهيه و پيشنهاد موضوعات و طرح‌هايي راجع به آن بخش از وظايف شوراي عالي كه به شوراي فرهنگ عمومي مربوط است.

5.                  بررسي آثار فرهنگي مترتب بر سياست‌ها و اجراي طرح‌ها و برنامه‌هاي اقتصادي و اجتماعي به منظور اطمينان از همسويي و عدم مغايرت آنها با اصول سياست فرهنگي كشور و ابلاغ نتيجه به دستگاه‌هاي اجرايي و نيز ارائه راه‌حل‌هاي اصلاحي مورد نياز

6.                  تصويب روش‌هاي اجرايي تشويقي به منظور شكوفايي فرهنگ عمومي در ابعاد مختلف آن

7.                  تهيه و پيشنهاد طرح‌هاي گسترش و بهبود تبليغات ديني و عمران و احياي مساجد و مجامع مذهبي

    شوراي فرهنگ عمومي به عنوان يكي از شوراهاي اقماري شوراي عالي انقلاب فرهنگي و به رياست وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي فعاليت دارد. براساس آيين­نامه مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي، اين شورا داراي 29 عضو است و هر دو هفته يك بار، به صورت مستمر تشكيل جلسه مي‌دهد، وتا پايان سال 1388، 523 جلسه برگزار نموده است.      

فعاليت­هاي اين شورا از سال 1364 تا اسفند 1388 را مي­توان به استناد دورة خدمت وزراي محترم فرهنگ و ارشاد اسلامي به هفت دوره مشخص تقسيم­بندي نمود.

 

جدول ادوار مختلف شوراي فرهنگ عمومي

دوره­ها

رئيس شوراي فرهنگ عمومي

دبير شورا

مدت دوره

پايان ـ شروع

تعداد جلسات شورا

استان­هاي فعال

جلسات استاني

شهرستان­هاي فعال

جلسات شهرستاني

اول

حجت­الاسلام سيد محمد خاتمي

دکتر جلال رفيع

1370- 1364

170

---

---

---

---

دوم

دکتر علي لاريجاني

دکتر حسن سبحاني

1372- 1371

10

4

4

---

---

سوم

مهندس سيدمصطفي ميرسليم

دکتر حسن سبحاني

1374- 1373

108

24

271

---

---

احمد مسجد جامعي

1376-1374

چهارم

دکتر سيد عطاءالله مهاجراني

احمد مسجد جامعي

1379- 1376

45

17

60

---

---

پنجم

احمد مسجد جامعي

دکترمحمدحسين ايماني

1384- 1380

85

24

263

25

90

ششم

محمد حسين صفار هرندي

دکترمحمدحسين ايماني

1385- 1384

93

30

624

276

2652

مهندس منصور واعظي

شهريور1388- 1385

هفتم

دكتر سيدمحمد حسيني

مهندس منصور واعظي

شهريور 1388 ادامه دارد

12

30

156

269

849

   

ب ) مهم­ترين مصوبات شوراي فرهنگ عمومي

    گستره مصوبات شوراي فرهنگ عمومي، شامل تأسيس نهادها، شوراها و سازمان‌هاي فرهنگي، صدور بيانيه در مناسبت‌هاي فرهنگي و تنظيم آيين‌نامه‌هاي فرهنگي است كه در هر دوره بنا به ضرورت تدوين مي­شده است .

اهم مصوبات هر دوره

   دوره اول: در اين دوره آيين­نامه شورا تنظيم و براساس آن فعاليت­ها شروع شد، مصوبات اين دوره غالباً پيرامون موضوعات کلان فرهنگي بود كه اهداف، سياست‌ها و ضوابط نشر کتاب، اصول سياست فرهنگي کشور، اساسنامه انجمن آثار و مفاخر فرهنگي و شوراي عالي جوانان از آن جمله است.

   دوره دوم: در اين دوره كه کوتاه‌ترين دوره محسوب مي‌شود، مهم‌ترين مصوبه «ضوابط و مقررات تأسيس مراکز، مؤسسات، کانون‌ها و انجمن‌هاي فرهنگي و نظارت بر آنها» است که در حال حاضر نه تنها به تشکيلات مستقلي براي ساماندهي به امور فرهنگي در مساجد کشور تبديل شده است، بلکه منجر به تأسيس هزاران مؤسسه فرهنگي در مساجد شده که در ارتقاي سطح فرهنگ عمومي نقش بسزايي دارند.

    دوره سوم: در اين دوره مسايل خرد فرهنگ عمومي نيز مورد توجه قرار گرفته و آيين‌نامه شوراي فرهنگ عمومي استان، آيين‌نامه نام‌گذاري روزهاي خاص، هيأت‌هاي نظارت بر کتاب بزرگسال و کودک و صدور بيانيه­ها از جمله اقدامات اين دوره است.

   دوره چهارم: در اين دوره تدوين سياست‌هاي مقابله با تهاجم فرهنگي شكل گرفت و اقدامات ديگر اين دوره عبارتند از: آيين­نامه انتخاب خادمان فرهنگ عمومي كشور تشكيل هيأت‌هاي نظارت بر نشر استان، آيين‌نامه شوراي نظارت بر واردات اسباب‌بازي کودکان، تشکيل ستاد هدايت فرهنگي مسابقات جام‌جهاني 98 فرانسه، ضوابط برگزاري مسابقات فرهنگي و هنري.

دورة پنجم: در اين دوره مسايل خرد و كلان و بيانيه­ها و آيين­نامه­هاي متعدد شكل گرفته است كه مهم­ترين آنها عبارتند از: دستورالعمل اجرايي نصب مجسمه و يادمان، آيين­نامه نظارت بر علايم، نشانه­ها و تصاوير روي البسه و لوازم التحرير، ضوابط و مقررات تأسيس مجتمع­هاي علمي ـ فرهنگي ربع رشيدي، قلعه فلك الافلاك و بوعلي ـ سياست­هاي فرهنگي به مناسبت نام­گذاري سال عزت و افتخار حسيني، نام­گذاري روز ملي خليج فارس، شاخص­هاي فرهنگي، آيين­نامه ستاد پشتيباني و هماهنگي امور مساجد كشور وتأثير فرهنگي محرم بر اقشار مختلف و نام­گذاري روز مقاومت و ايثار و پيروزي كه در ارتقاي سطح فرهنگ عمومي نقش بسزايي دارد.

دوره ششم: در اين دوره، شوراي فرهنگ عمومي مباحث بنيادي و كلان و نيز مباحث خرد و اجرايي فرهنگ عمومي را مورد توجه ويژه­ قرار داده است كه مصوباتي همچون؛ سياست­هاي سنجش افكار عمومي، راهكارها جلوگيري از بروز و ظهور افراد، تشكل­ها و انجمن­هاي انحرافي با پوشش مسايل عرفاني و معنوي، چشم­انداز بخش فرهنگ عمومي ج.ا.ا.، اصول و سياست­هاي فرهنگي برنامه پنجم توسعه، سياست­هاي ساماندهي شئون فرهنگي در مناسبت­هاي مذهبي (محرم)، نام­گذاري روز ملي فناوري هسته­اي، سند مؤلفه­هاي هويت ملي ايرانيان، آيين­نامه اجرايي نحوه انتخاب خادمان نمونه فرهنگ عمومي، مباني، الزامات فرهنگي و سياست­هاي اجرايي ناظر بر اصلاح الگوي مصرف، شاخص­هاي كلان فرهنگ عمومي، آيين­نامه شوراي فرهنگ عمومي،
نام­گذاري روز رحمت و مهرورزي، روز ملي فناوري هسته­اي، نام­گذاري روز فرهنگ عمومي، نمونه­هاي بارز آن مي­باشد.

دوره هفتم: در اين دوره كه از شهريور 1388 آغاز شده است در طي اين چند ماه ـ آيين­نامه ترويج فرهنگ پهلواني از طريق توسعه ورزش زورخانه­اي در كشورـ تأسيس بنياد غيردولتي و غيرانتفاعي علمي فرهنگي اجتماعي سيد جمال­الدين اسدآبادي ـ آيين­نامه نحوه نام­گذاري روزها و مناسبت­هاي خاص، نام­گذاري روز 9 دي با عنوان روز پيوند عاشورايي امام و امت، نام­گذاري روز فناوري فضايي (روز پرتاپ ماهواره ملي اميد به فضا) ـ روز شهادت رييسعلي دلواري به عنوان روز مبارزه بااستعمار انگليس را به تصويب رساند و اقدام به صدور بيانيه­هاي متعدد به مناسبت­هاي مختلف كرده است.

فعاليت­هاي شوراي فرهنگ عمومي از دوره ششم به بعد از ويژگي­ خاصي برخودار است و آن بهره­گيري از بيانات مقام معظم رهبري و نصب العين قراردادن آن در تنظيم و تدوين دستورجلسات شورا مي­باشد. هر چند در دوره­هاي گذشته اين مهم مورد توجه قرار مي­گرفت، اما با نگاهي به گستره مصوبات و همين طور عناوين و محتواي آنها، به روشني توجه ويژه و امعان نظر به بيانات معظم له در اين دوره را به وضوح مي­توان ديد.

 

از دوره ششم فعاليت شوراي فرهنگ عمومي، با تأسيس شوراي برنامه­ريزي در دبيرخانه روند جديد و مبتكرانه­اي در بررسي و تنظيم طرح­ها در دستورجلسات شوراي فرهنگ عمومي در پيش گرفته شد.

   شوراي برنامه‌ريزي که متشکل از صاحب‌نظران و مسوولين دبيرخانه مي‌باشد در طي جلسات مستمر و هفتگي نسبت به بررسي نتايج مطالعات و ارزيابي‌هاي کارشناسي ارايه شده به دبيرخانه مي‌پردازد. بنابراين متون ارايه شده در شوراي فرهنگ عمومي چه در قالب مصوبه‌هاي پيشنهادي و چه در قالب طرح، بيانيه و آيين‌نامه پس از ساعت‌ها بررسي علمي و کارشناسي به جلسه شورا ارايه مي‌شود. در طي دوره ذکر شده تاکنون شوراي برنامه‌ريزي طي 289 جلسه نسبت به بررسي و ارزيابي کارشناسي صدها موضوع پرداخته است.

    نگاه اجمالي به اهم مصوبات در هر دوره، نشان دهنده آن است که از دوره ششم که همزمان با آغاز به كار دولت نهم، شورا همگام با رويکردهاي جديد دولت، فعاليت‌هاي خود را شروع کرد؛ كه بازمهندسي نقش شورا در راهبري کلان فرهنگ عمومي را مي‌توان مشاهده نمود. به گونه‌اي که نه تنها جايگاه شوراي فرهنگ عمومي با صدور مصوبات کلان و با اهميت و متناسب با مسايل روز فرهنگ عمومي که کاملاً منطبق با فرهنگ ديني و بومي هم مي‌باشد ارتقا يافته است، بلكه گستره نفوذ آن در حوزه فرهنگ عمومي بسيار وسيع‌تر گرديده است.    

    اين شورا، به منظور رسيدگي جدي‌تر به برخي موضوعات مهم در زمان‌هاي خاص، اقدام به تأسيس دفاتر و شوراهاي فرعي در زيرمجموعه دستگاه‌هاي فرهنگي نموده است، كه عبارتنداز:
1 ـ شوراي نظارت برنام‌گذاري شهرها، خيابان‌ها، اماكن ومؤسسات عمومي2 ـ كميسيون نام‌گذاري روزهاي خاص 3 ـ شوراي نظارت بر طراحي، ساخت، تهيه و توزيع اسباب‌بازي كودكان 4 ـ شوراي­نظارت برانتخاب، ساخت ونصب مجسمه ويادمان درميدان‌ها و اماكن عمومي5 ـ شوراي نظارت برعلايم، نشانه‌ها وتصاوير روي لباس‌ها، لوازم‌التحرير و كالاهاي مشابه 6 ـ دفتر پي­گيري مصوبه مقابله با عرفان­هاي انحرافي

 

ج) شوراي فرهنگ عمومي استان­ها و شهرستان­ها

      در سال 1372، شوراي فرهنگ عمومي كشور با هدف توجه بيشتر به مسايل فرهنگي استان هاي كشور و پي گيري مصوبات شوراي فرهنگ عمومي و شوراي عالي انقلاب فرهنگي در سطح استانها نسبت به تأسيس و تشكيل شوراي فرهنگ عمومي در مراكز استانها اقدام نمود كه بحمدالله هم اكنون، شوراي فرهنگ عمومي در مركز كليه استان‌ها تشكيل شده است. اين شورا در استان‌ها به رياست ائمه محترم جمعه و نايب رييسي استانداران محترم و دبيري مديران كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان‌ها فعاليت مي‌نمايد؛ كه از جملة وظايف آن مي‌توان به موارد ذيل اشاره كرد:

1.                  مطالعه، تجزيه و تحليل و ارزيابي ساليانه وضع فرهنگ عمومي استان براساس شاخص‌هاي تدوين شده در دبيرخانه شوراي فرهنگ عمومي

2.                  شناسايي و ارزيابي علمي، پيش‌بيني و رصد موضوعات اجتماعي و فرهنگي فراگير استان

3.                  انجام تحقيقات مرتبط با فرهنگ عمومي استان و تحليل و ارزيابي نتايج تحقيقات علمي انجام شده به منظور دسترسي به راهكارهاي مناسب جهت حل مسايل فرهنگي

4.                  شناسايي و سنجش استعدادها، قابليت‌ها و توانمندي‌هاي فرهنگي استان

5.                  بررسي و اظهار نظر نسبت به موضوعات، طرح‌ها و گزارش‌هايي كه از سوي شوراي فرهنگ عمومي كشور به شوراي فرهنگ عمومي استان ارجاع مي‌شود

6.                  تهيه و تدوين و پيشنهاد طرح عملياتي و كاربردي براي بهبود شاخص‌هاي فرهنگ عمومي استان

7.                  تلاش در جهت همكاري و هماهنگي و همسويي بين دستگاه‌هاي دولتي وغيردولتي و مجريان فرهنگي استان در زمينه ساماندهي برنامه‌هاي فرهنگي استان

8.                  اتخاذ شيوه‌هاي تشويقي در استان به منظور شكوفايي فرهنگ عمومي در ابعاد مختلف

9.                  برنامه‌ريزي كوتاه مدت، ميان مدت و تدوين شيوه‌هايي جهت ايفاي وظايف در چارچوب سياست‌هاي شوراي فرهنگ عمومي

10.              برنامه‌ريزي در جهت اجراي مصوبات ابلاغي شوراي عالي انقلاب فرهنگي و تصميمات شوراي فرهنگ عمومي كشور در استان‌ها

11.              ارزيابي روند اجرايي سياست‌ها و برنامه‌هاي فرهنگي در استان

  در ادامه فعاليت‌هاي شوراي فرهنگ عمومي در استان و به ويژه با استقرار دولت نهم و با هدف توجه به استان‌ها و شهرستان‌ها، تشكيل شوراي فرهنگ عمومي شهرستان‌ها در دستور كار شوراي فرهنگ عمومي قرار گرفت و در سال 1385 آيين‌نامه شوراي فرهنگ عمومي شهرستان با وظايف ذيل، تصويب شد:

1.                  بررسي معضلات و ويژگي‌هاي فرهنگي كه در جامعه شهري و روستايي آن منطقه وجود دارد، ارايه راهكارهاي مناسب براي رفع اين معضلات وانعكاس آن به شوراي فرهنگ عمومي استان

2.                  تلاش براي حذف سنت‌هاي غلط رايج و تشويق مردم بر حفظ و تقويت ارزش‌هاي ديني، مذهبي و فرهنگي منطقه

3.                  ارايه گزارش سالانه از وضع فرهنگ عمومي شهرستان و ايجاد زمينه همكاري با ساير شهرستان‌ها براي فعاليت در جهت ارتقاي فرهنگ عمومي منطقه

4.                  ارايه برنامه‌اي مدون و همسو براي هماهنگ كردن دستگاه‌ها، نهادها، مراكز و مؤسسات دولتي و غيردولتي در شهرستان براي فعاليت در زمينه مسايل فرهنگي

5.                  برنامه‌ريزي در جهت اجرايي كردن تصميمات اتخاذ شده در شوراي فرهنگ عمومي شهرستان، از طريق ملزم كردن مديران دستگاه‌ها و نهادهاي شهرستان

6.                  اتخاذ شيوه‌هاي تشويقي و نظارتي در شهرستان از سوي شوراي فرهنگ عمومي به منظور اعتلا و شكوفايي فرهنگ عمومي در ابعاد مختلف

7.                  بررسي آثار فرهنگي مترتب بر سياست‌ها و اجراي طرح و برنامه‌هاي اقتصادي، اجتماعي در شهرستان به منظور اطمينان از همسويي و عدم مغايرت آن‌ها با اصول سياست فرهنگي كشور و استان و ابلاغ نتيجه به دستگاه‌هاي اجرايي شهرستان

8.                  مطالعه سياست‌هاي فرهنگي ابلاغ از مركز استان و كشور، اظهار نظر نسبت به موضوعات مطروحه و تهيه گزارش‌هاي مورد نياز استان براي اصلاح فرهنگ عمومي در شهرستان‌ها و پي‌گيري مصوبات شوراي فرهنگ عمومي و شوراي عالي انقلاب فرهنگي در سطح شهرستان

 

   اکنون به حول و قوه الهي در کليه مراکز استان‌ها و بخش قابل توجهي از شهرستان‌ها، شوراي فرهنگ عمومي تشكيل شده و حركت‌هاي اميدواركننده در اصلاح و ارتقاي فرهنگ عمومي آغاز شده است.

 

جدول فعاليت شوراي فرهنگ عمومي استان‌ها و شهرستان‌ها از سال 72 لغايت اسفند 1388

 

رديف

سال

تعداد استان‌هاي فعال

تعداد جلسات شوراي فرهنگ عمومي استان‌ها

تعداد موضوعات مورد بررسي در شوراي فرهنگ عمومي استان‌ها

تعدادشهرستان‌هاي فعال

تعداد جلسات شوراي فرهنگ عمومي شهرستان‌ها

1

1372

4

4

4

ــــ

ــــ

2

1373

12

35

58

ــــ

ــــ

3

1374

22

84

197

ــــ

ــــ

4

1375

24

94

198

ــــ

ــــ

5

1376

20

58

109

ــــ

ــــ

6

1377

14

50

126

ــــ

ــــ

7

1378

17

57

93

ــــ

ــــ

8

1379

15

53

127

ــــ

ــــ

9

1380

11

40

88

ــــ

ــــ

10

1381

13

45

73

6

10

11

1382

13

41

78

5

7

12

1383

12

47

96

16

13

13

1384

24

89

175

25

60

14

1385

30

180

468

181

423

15

1386

30

199

500

231

757

16

1387

30

177

557

276

1036

17

1388

30

156

477

269

849

 

 

جستجو در اخبار       

جستجوی پیشرفته

  نام کاربر :

  رمز عبور:

 

      

فرم عضویت کاربر جدید

اگر رمز عبور خود را فراموش کرده اید  اینجا را کلیک کنید



 

 
 

خبر | گزارش | مقالات | بریده جراید | جستجو در اخبار | نقشه سایت | تماس با سردبیر

© کليه حقوق اين سايت متعلق به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مي باشد